BUKO’T SAPAT, BUKO’T TAWO
Hut-on
it mga Pang-ungang Binaeaybay
ni Shur C. Mangilaya
KAEAS – KURAS
_____________________________
KAEAG-KAEAG
Nailaan namong magmaeanghod
Kon mag-abot ro kaeag-kaeag.
Bangud makasamit euman kami
It manamit nga mga handa ni Nanay.
Puto, beko, bingka, kumbo, ibos, pinais,
Huwad-huwad, einaga nga manok ag iba pa.
Ginadasag ni Nanay ro iba sa altar,
Sagda sa mga kaeag it among kalolohan,
Nga suno kay nanay hay nagaduaw sa baeay,
Kapin nagapahilangop eon ro gabii.
Pagkatapos makapangadi si Nanay,
Hay ginahueat namon ro nagapangaeag-kaeag.
Nagakinupag dayon kami kon makabati
It limog it kaeag nga matsa halin sa idaeom it eugta.
Kapin kon makit-an namong nagapasueod sa tampaan,
Nga nakasuksok it makahaeadlok nga maskara
Ag mahabang umog ag gunit nga eambong.
Nagadinaeagan kami pasueod sa kwarto
Ag mahipos nga nagapinaniid kami sa tampaan,
Samtang nagabuoe it dasag sa altar
Ro nagapaeangurog nga alima it kaeag.
Apang kon mapan-uhan ngani nana kami
Nga nagatiid hay gulpi kaming pahadlukan,
Ngani nagakinupag euman kami
Sa sueod kon siin-siin eang magsil-ot
Ag magpinanago it mayad sa binit!
_________________________________
YAWA-YAWA
Agahon pa eang hay nagahueat eon
Kaming magmaeanghod sa karsada.
Nagasieinggitan kami pati ro ibang mga unga,
Kon makit-an eon namon nga nagabaktas
Pahilangop ro nagapanong nga mga yawa-yawa.
Nga halin pa sa pihak nga baryo.
Apang kon maeapit eon eani sanda,
Hay nagakinupag kaming magmaeanghod
It dinaeagan pasueod sa among baeay.
Nakasuksok ro mga yawa
It mahabang eambong agmay takeob ro ueo
Nga maskara nga human sagunot it niyog.
Makahaeadlok ag maisog ro mga itsura.
May bitbit nga kahoy nga ginkurtihan
It sanduko, bangkaw, sanggot ag iba pa.
Ngani nagapinanago kami it mayad sa kwarto.
Mahipos nga maglingling sa bintana
Ag panid-an ro ginahimo it mga yawa.
Suno kay nanay nga ro ginhalinan
It paghiwat it yawa-yawasa among banwa
Hay halin sa istorya sa Biblia.
Nahanungod sa mando ni Haring Herodes
Saanang mga suldado nga ginapatihan
Nga mga sinakpan it yawa nga usuyon
Ro bag-ong tawo nga Mesiah nga si Jesus.
Ngani bangud sa nasambit nga sugilanon
Hay ginasaueog ro yawa-yawa
Pagkataliwan it tatlong adlaw it paskwa
Ro pag-usoy sa eapsag nga si Jesus
Itmapintas nga mga suldadong yawa,
Sa mga pamaeay sa amon nga banwa.
_________________________________
SILOM
Silom, ginsugo ni Nanay nga magbakae
It gas sa baraka si Manong.
Bangud may kaeayuon ro baeaktason,
Indi magpanaw nga isaeahanonni Manong.
Ngani nagapaiba imaw kakon
Ag indi ko man mabalibaran.
Haeos gadukot gid ro among eawas
Samtang nagapanikangon sa daeanon.
Nagadasig ro amon nga pamanaw
Kapin kon nagapauli eon kami.
Gulpi kami nga nagapundo
Konmakabati it piit it gangis.
Basi haron eon baea ro mantiw,
Hambae ni Manong samtang nagaagbay kakon.
Naga-iswag man dayon kami kon makakita
It nagaigpat-igpat nga siga it aninipot.
Basi haron eon baea ro mueto,
Hambae nakon samtang gahawid kay manong.
Napan-uhan ko nga nagahugot ro bueoytan
It mga alima namon ni Manong.
Nagatahaw eang ro akong kueba
Kon sa ugsaran eon kami it among baeay.
Apang maskin sa sueod eon kami it kurae,
Hay hugot man gihapon ro akong buyot
Samaeamig nga alima ni Manong!
________________________________
NAGOB
Kon amat hay nagob eon
Kon magkatueog kami ni Manong.
Ag haeos kami lang daywa ro bugtaw.
Nagadutdot ako kana sa eugban,
Kapin paeong eon ro iwag
Ag nagaeapnaag eon ro kadueom
Sasuoed it among baeay.
Nagatinabukot kaming daywa it haboe
Kon makabati it kara it paka,
Piit it gangis ag banghoe it ayam.
Basi baea nagapahilangop eon ro kapre,
Hutik kakon ni Manong.
Gulpi kami nga nagakueopkupan,
Kapin makabati it kutu-kutu it tiktik
Ag mabaeos dayon ro wakae it wakwak.
Suno abi sa sugilanon ni Nanay
Nga ro tiktik hay isaea ka aswang.
Ag ro wakwak hay manananggae.
Maskin natag-ihi eon kami ni Manong
Hay ginapunggan eang namon.
Nagakaduea eang ro among kueba,
Kon ginabueahaw ro gabii it ingaw
It daywang kuring nga nagaeinagsan.
Bangud sayod namon nga nagabugtaw
Sakasangag sanday Nanay ag Tatay.
________________________________
UGSAD
Manami kon ugsad sa gabii
Bangud sinaaw ro palibot.
Ngani pagkatapos namon it ihapon
Hay nagaaeayatan kaming magmaeanghod
Ag ro mga katubo namong kaeapitbaeay,
Nga maghampang it panaguan.
Nagapinanago kami sa mga puno
It kahoy, niyog, saging ag mga pananom.
Haeos owa gid kami it kagauyan.
Maskin ginatawag eon kami ni Nanay
Nga kon mahimo hay mag-uli eon,
Hay nagpabungoe-bungoe eamang kami.
Apang kon magsinggit eani si Nanay
Nga basi gumuwa eon baea
Ro tudlo it datuag mangingilaw
Hay naga-untat dayon kami it hampang.
Bangud sa kasadya ag malipayon
Namong paghinampang it panaguan,
Haeos indi eon namon mapan-uhan
Nga nagakangaob eon gali.
Sayod namon kon ano ro tudlo it datu,
Ag ro ginatawag nga mangingilaw.
Suno man sasugilanon ni Nanay,
Nga ro nasambit hay mga tawo sa taeon,
Nga nagaguwa halin sa idaeom it eugta.
Nagapanghawid ag nagapangkilaw,
Kapin sa maeangas ngamga unga.
Ngani nagakupag kaming magmaeanghod
It dinaeagan pauli sa amon nga baeay!
