Thursday, April 3, 2014

DEAR PAGHIGUGMA Ni Love Torres


DEAR PAGHIGUGMA


Hay, paghigugma, san-o ta pa makita?
Gusto ko kunta masayran kung gaano ka gid kasadya.
San-o ka pa baea kakon maabot?
Gwapa man ako ag mabuot.

Paghigugma, kan-o ta pa gustong mapangutana,
Ham-an nga gapabatyag ka sa iba,
Ag ham-an kakon hay uwa?
May akon baea nga gin-ubra kimo nga saea?

Paghigugma, ham-an ta it makara?
Uwa ka’t ing gapahisayod, uwa ka gapakilaea
Kunakon ikaw eon gid ro kahapon ngato
Hay ti! Naloko lang ako ni “Pakuno-kuno”.

Hay! Paghigugma, pagkay-ad man ngane baea
Agud indi man ako mataman ag mamadla
Basi sa ulihi indi ta eon makilaea kung sin-o ka
Ngane kung pwede magpabatyag ka man kon may taym ka.

Uwa ta ako gapahadlok o gapalapong
Akon malang man kimo ra nga pahinumdom
Ngane, mahuya ka man kunta kakon
Magkapangaean pa man kita kung imong isipon.


Ni Love Torres



Thursday, February 13, 2014

2014 Peter's Prize Children's Literature winners


2014 Peter's Prize Children's Literature winners

STORIES FOR CHILDREN
1st prize - Early Sol Gadong
2nd prize - Eden Tejam Enoy
3rd prize - Shur Mangilaya
Judges: Agnes Espano, Celia F. Parcon, Edgar Siscar.

POEMS FOR CHILDREN
No 1st, 2nd, & 3rd prize winners.
But we are awarding honorable mention to
Gil S. Montinola, and Michael Dela Peña.
Judges: Jesus Insilada, Christian Tordecillas, Mel Turao.


Thursday, January 30, 2014

PAGHIMUEAT ni Shur C. Mangilaya


COM. ARTS FESTIVAL
Maloco National High School
November 23, 2013

Mary Shiey M. Mangilaya
Ibajay Nationa High School (INHS)
( Performer)


PAGHIMUEAT
ni Shur C. Mangilaya

KON amat hay ginapainu-ino nakon ro akon nga pag-eskuyla sa highschool. Matsa adlaw-adlaw lang hingan nagaprinoblema ro akong mga ginikanan sa akong pamasahe ag baeon sa ilabas. Naeuoy man eani kunta ako kanda,ugaling alinon naton bangud ro akong nabugtawan nga pangabuhi hay pobre. Sa eanas manlang nagatrinabaho si Tatay bilang isaea ka mangunguma ag si Nanay hay isaea ka mamumugon sa eanas, manuggaeab kon tag-aeani, manug-eunob ag manugganit it paeay. Maskin eani ako hay nagabulig it gaeab sa eanas kapin kon owa it klase. Ap-at kaming magmaeanghod, ro tatlo pa nakon nga mga igmanghod hay mga maisot pa, eani sanda lang permi ro nabilin sa baeay. Kon amat hay ako ro nagaabilin kanda ag nagaeaha it amon nga ilabas.
Haeos maabu ro kakueangan nahanungod sa akong pag-eskuyla. Halin sa ginasuksok nga eambong ag mga gamit. Naibot man kunta ako sa ma manggaranon ko nga mga classmate, bangud may anda nga mga maeahaeong mga gamit kamana it touchscreen nga cellphone, ipod, tablet, ag laptop. Ag haeos nagapaeanobra ro andang mga kwarta, permi eang sanda makit-an sa internet café nga naga facebook. Perming fried chicken ag maeahaeong mga suea ro ginabaeon sa ilabas.
Kon gabii, bago magkatueog hay ginapanumdom ko ro akong nadangatan sa akong pag-eskuyla. Kon amat nga may mga paguwa nga mga activities sa eskuylahan hay indi ako makaeakot bangud owa it pangbakae it mga kinahangeanon nga gamit. Ngani indi haeos ako makaeagas it mataas nga grade. Nagasueod sa akong painu-ino kon amat nga indi lang magpadayon it pag-eskuyla. Agud indi eon magpinangadhap ro akong mga ginikanan it kwarta, kapin sa mga baeakeunon sa akong mga projects. Mayad lang siguro nga magmunot lang ako sa Manila ag magpanggaeon sa mga manggaranon sa mga daeagko nga subdivision. Basi mailaan pa nanda ro akong kahugod ag anda akong pa-eskuylahon sa college. Pero ham-at sa panggaeon it sueuguon, kon puydi malang makasueod sa mga daeagko nga restawran bisan tagahugas eang it pinggan. Basi makaantiguhan pa dayon ako mageaha it manamit nga mga putahe. Ag kon swertihon pa hay makapatindog it kaugalingon nga restawran.
Puydi man nga sa Boracay lang ako mag-apply it trabaho. Maskin tagahimos it eugban it ma foreigner sa daeagko nga mga hotel ag resort. Basi kon swertihon pa hay makaasawa pa it gwapo ag manggaranon nga kano. Ana pa dayon sabon ako nga daehon sa America. Puydi man nga magpatindog kami it resort o magnegosyo sa Boracay. Mapaobra ko eon dayon ro among guba nga baeay. Mahinyo pa dayon ako nga magbakae it saeakyan nga van agud permi kami nga makapamasyar kon siin- siin nga mga lugar sa Pilipinas.
Kon owa eon gid man it swerte hay ma-audition lang ako sa Wowowillie ni Willie Revillame. Basi maka-jackpot pa it 1 million. Puydi man nga magtan-aw sa showtime ag mageakot sa cinemoto. Basi mailaan pa it director ro akon nga pang best actress nga acting ag ana pa ako nga obrahong regular host it sikat nga noontime show, kaibahan sanday Vice Ganda, Anne Curtis, Karyll, Vhong Navarro ag iba pa. Sigurado nga gulpi pa akong sikat ag tueompukan pa dayon it mga fans kon mag-agto sa mga mall. Papirmahon pa dayon ako it ABS CBN bilang andang sikat nga artista ag mangin mainstay it teleseryeng Annaliza. Puydi man nga Iading-lady ni Coco Martin sa Juan de la Cruz, o ni Daniel Padilla sa Got to Believe in Magic. Yesss!! Sikat eon dayon ako ag abu eon nga kwarta. Puydi pa ako nga magpagwapa it husto kay Dra. Vicky Belo. Basi makibot pa ro akong mga kasimanwa kon ako eon ro mangin guest sa amateur nga Ibajay Idol kada magpaeaabuton ro Ati-Ati Festival. Kon indi man galing swertihon sa ABS CBN hay sa GMA network lang ako ma-auditon sa ikaw at Echo, ka-voice ni idol. Total, manami man ang limog kuno. Basi sa pagkanta ako makilaea ag sumikat bilang isaea ka singer. Kaya ko man ro mga ginakanta it sikat nga mga singer kaparehas kanday Sarah Geronimo, Yeng Constantino ag Charice Pempengco. Maskin mga international singers hay kaya ko man paris kanday, Rihanna, Avril Lovato, Beyonce, ag Taylor Swift. Kon indi pa galing makapasa hay maeakot lang ako sa contest it fliptop. Basi maka-duet ko pa sanday Abra, Loonie, ag Basilyo. Lord…patawad…pagkat ako’y makasalanan… makasalanang nilalang.. Tama! Youtube sensation pa.
Sayod ko nga matsa imposible nga posible hingan ro akong mga ginahandum. Akon malang agud maskin paalin hay nangin malipayon ako sa akong mga handum. Pero sa kamatuoran, hara ron nagabatyag it kalisod sa adlaw-adlaw nga hilikuton sa pagpangabuhi. Pero indi a, basta padayon gihapon ako nga magahandum it akong manami nga future. Basta mag-eskuya eang ako it husto sa highschool. Maghugod, magtinguha ag maghimueat. Mangin mabuot ag mabinuligon eang sa isigkatawo. Hueaton ko lang ro akon nga swerte nga maangkon. Masueod lang galling ako bilang isaea ka working student sa college. O magtuon eang it mayad agud basi makapasa pa ako sa scholarship program it gobyerno. Agud kon makatapos ako sa pag-eskuyla ag makaangkon it maayad-ayad nga tabaho hay makapatigayon eon ako it pagbulig sa akong mga ginikanan. Agud makahaw-as eon kami sa among kapobrehon.
Hayyy!! Malisod magpinanamgo it mga bituon. Pero kwidaw, wika nga… hindi masamang mangarap. Malay naton nga magminatuod ro akong mga damgo. Mas malisod ro owa it handum sa kabuhi, bangud tanan malang kita hay natawo sa damgo. Ngani kon amat hay ginapasugtan ko lang ro akong huna-huna nga mageupad-eupad ag apukon it hangin sa lugar nga kon siin ako mangin malipayon. Sa lugar nga owa it pobre ag manggaranon. Sayod ko nga matsa imposible ro akong mga damgo, Apang owa gid kuno it imposible sa atong mapinalanggaon ag maeueuy-on nga Ginuo. Kapin ro atong pagdangop ag pagpangamuyo Kana hay hantop ag himpit sa atong tagipusuon. Para eamang mapatigayon ag maangkon ro atong mga handum sa kabuhi. Ngani ro akon nga paghutuhot ag pagtinguha nga makatapos it pag-eskuyla ag makabulig sa akong mga ginikanan ag igmanghod sa ulihing adlaw hay akon gid tinguhaon. Bisan magantos it kalisod. Padayon ako nga magasukoe sa kalisdanan, agud ro paeaabuton nakon nga hin-aga hay mangin mabinungahon ag mabinueawanon sa padayon nga pag-uean it nagasiga nga mga bituon.

Friday, December 27, 2013

HAE-O AG EUSONG ( 4 ) ( Hut-on it mga Binaeaybay nga Akeanon ) ni Shur C. Mangilaya


EAPOS - EAPOS
__________________________________________


EANDONG
ni Shur C. Mangilaya

Malinong ro tungang gabii
kat nagsubeang kita sa akong panamgo.
Nakabiste ka it puti nga eambong.
ag makasieilaw ro imong uyahon.
Akon ikaw nga ginatinueok ag kilaeahon,
apang hinali ka nga nadueman
ag nadueaan sa akong panan-awan.

Napan-uhan ko nga nagatindog ka
sa akong atubangan.
Naghiyum-hiyom ako kimo
ag gindawat ro akong alima.
Apang padayon ka nga nagahipos
ag haeos owa nagahueag.
Nakasuksok ka eon it itom nga eambong
ag nagahibi samtang nagatinueo
ro mapus-aw nga mga euha
sa imong maeangsi ag eusot nga uyahon.

Hinali ako nga hinuyop it hangin
ag inapok paeayo nga paeayo.
Tumambuok sa kaeangitan
hasta nga nahueog ag tumabusok
sa matsa owa it katapusang daeom
nga bubon it kaduduoeman!

__________________________________________


EUNO
ni Shur C. Mangilaya

Nagapinaniid ro suksok sa may kisame,
sa nagaeinupad nga mga daga-daga
sa palibot it mahayag nga bombilya.
Amat-amat ag mahinay
ro pagkamang kat napan-uhan
ro isaea ka daga-daga
nga nagahapon sa dingding.
Madasig nga tinukmo
ro nagtaeang nga daga-daga.
Samtang sa saeog hay nagahinueat
ro mga tagasaw sa pagguyod
ag paghakwat it mga nagakadagas
nga mga pakpak it mga daga-daga.

Sa guwa hay magae-umon ro tyempo.
Nagatingha eon ro kahayag
sa pageapnaag it kadueom.
Ag nagapatimaan ro pagtueo
it mabaskog nga bunok it uean.

__________________________________________


SAEOT
ni Shur C. Mangilaya

Ugsad ro buean
kisyang gabii nga maeangaang.
Maeuya ro piit it mga gangis
ag mahinay ro tamsok it mga suksok.
Nagatinangda sa buean ro itom
nga kuring sa may bintana.
Samtang ro banghoe it ayam
hay matsa halin sa idaeom it eugta.

Hinali nga naghuyong ro payag
nga matsa may sangka bagay
nga tumugpa sa atop nga pawod.
Nagtangda ro magueang
nga baye sa sueod it payag.
Mahipos nga nagpinamatyag
samtang nagakinaes ro pawod.
Humuyop ro mabaskog nga hangin
ag nagsalida ro kaeamig sa sueod.
Mabaskog nga nag-uwang ro eapsag
nga ginakuekoe it nanay
ag pilit ginadutdot sa anang eawas
ag dayon nga ginputos it haboe.

Maskin nagapaeangurog ro nanay
hay nagpamueagsa ag nagwakae,
“Pag-agto t-a kamo sa inyong paeanawon
ag buko’t ana kami ro inyong saeuton
sa among malinong nga katueogon.”
Hinali nga eumagapak
ro matsa maeapad nga pakpak
nga nagapaeayo, nagapaeayo…

____________________________________


SUBEANG
ni Shur C. Mangilaya

Nagduhong ka sa may tampaan
pagkabati nimo ro tamsok it suksok.
Owa ka nagpadayon sa pagtikang
sa imo kunta nga paeanawon
bangud sa natungdan nga paghuni
it suksok sa ibabaw it ugsaran.

Nadumduman nimo nga kisya
hay ginsaway ka it imong lola
pagkapan-o nana nga may naghuni
nga suksok samtang ikaw
hay nagapaguwa sa inyo nga baeay.
Ginhambae ni Lola nimo
nga paeampason mo anay
ro pilang segundo bago ka magpanaw.
Tungod basi magsubeang kamo
it imong kakapid sa disgrasya.
Bangud ro sangkurong panyempo
hay signos nga makapugong sa imo
nga pagsumaeang it kaeainan sa daean.

__________________________________________


TAEANG
ni Shur C. Mangilaya

Nagharu sa uyahon
it akong eapsag ro nagtaeang
nga itom nga alibangbang,
samtang nagaeubog kami
sa sueod it among baeay.
Ag dayon hay naghalin-halin
it paghapon kon siin-siin,
nga matsa may ginausoy.
Hasta nga naghapon sa euo
nga sampagita nga nakasab-it
sa leog it daan nga Santo Niño.

Gintabog ko ro alibangbang
sa bukas nga bintana,
hasta nga nagguwa.
Ag samtang ginasarhan ko ro bintana
hay matsa may taean-awon
nga nagtuhaw sa kadudoeman.

Kabay gid nga bukon it maeain
nga anunsyo ro hatod nimo, amigo!

Wednesday, December 4, 2013

HINUGYAW ( TRIBU IT AKEAN-2 ) TanagAkeanon ni Ati-Ati


MANGAMUYO KITA…


1.
Aba, ginoong Maria
Sa tam-is nga istorya
Istan lang madisgrasya
Tinipon ko nga grasya.

2.
Abaw, Juan Bautista
Ginbunyag mo nga kwarta
Gintago eon kunanda
Sa madaeom nga buesa.

3.
Abaw, Poncio Pilato
Gakaumang ro tawo
Padapoe ro serbisyo
Sa daeaga’t gobyerno.

4.
Abaw, Senior San Josef
Ro tawo gakuliit
Sa sweldong sangkiriit
Pagkaon ‘di kaangkit.

5.
Amay namon sa eangit
Ham-at sanda nahangit
Ag sige ro sininggit
Nga bitayon ro pal-it.

6.
Amay namon siin eon?
Imo man nga balikon
Ro among ginaeamon
Nga gintakaw eang kamon.

7.
Ay abaw, Santo Tomas
Apuka ro dimalas
Naubos eon ang hueas
Di gihapon ka haw-as.

8.
Jesus, Maria ag Josef
Owa’t sueod ang kawit
Inubos it kuyapnit
Ag mga tawong buysit.

9.
Hudas, Barrabas, Estas
Tsinelas ko nabitas
Mapilit eon ang hueas
Sige gihapong kamas.

10.
Maghinuesoe ka, Dimas
Dumdoma man ro baeas
Inubos eon it haw-as
Sa quarry it grinabas.

11.
Mahimayaong, Maria
Ano baeang istorya
Kuno sa pulitika
Makahueay ka’t grasya.

12.
O, Birheng Magdalena
Butangi man it kwarta
Ro gabot nga kahita
It tawong gaagwanta.

13.
O, Birheng Milagrosa
Naubos eon ang kwarta
Sa pagkandidatura
Owa man pagbotoha.

14.
O, Jesus ko nga lamang
Ro mga nagakamang
Basi baea magtaeang
Sa idaeom it dueang.

15.
O. Jesus nga mahilway
Tawo gapanampuay
Sa naguba nga tulay
Binasoe pa ro panday.

16.
O, Maria, iloy sang Dios
Bukid nagkaeaus-os
Mga kahoy naubos
It eagari ag buldos.

17.
O. Herodes pagguwa
Ginagaeo sa kawa
Mga pork nga kiniwa
It mga tawong yawa.

18.
O, San Lorenzo Ruiz
Ro nanay nagatiis
Nagpanghugot it tangis
Sa kaldero’t kiniskis.

19.
O Santo Papang Pedro
Nangawa mga tawo
Ro manggad it gobyerno
Hinueay it senado.

20.
O, San Roque. San Ramon
Mga ban-os nga hamon
Sa binit karsadahon 
May ungang nagakaon.

21.
O, San Pedro Calungsod
Butangi man it sueod
Ro pinggang owa’t sueod
Buko’t itip nga angtod.

22.
O, Senior Santo Niño
Pagkao’t mga tawo
Hinakwat eon it tunto
Paagto sa kongreso.

23.
San Jose nga obrero
Bantayan kunta nimo
Ro mga pobreng tawo
Nga ginluko it toso.

24.
Santisima Trinidad
Ro bukid bumaliktad
Nagtueop-ay ro manggad
It manakaw nga tamad.







Thursday, November 28, 2013

KALINGAWAN Mga Luwa ni Tag-ilaya


MALI EON SA AKLAN

Mali eon sa Aklan
Aton nga balikdan
Eugta nga einubngan
It atong inunlan.

______________________


1. ALTAVAS

Sa banwa’t Altavas
Kon maghapit ro bus
Nami mag-ilabas
Maguwa ing hueas.

2. BALETE

Sa banwa’t Balete
Bukid hay manami
Tanom makabuhi
Sa pagpangabuhi.

3. BANGA

Ro banwa it Banga
Hay aeaw-aeawa
Kon ikaw bisita
Taw-an ka it hayga.

4. BATAN

Sa banwa it Batan
Lugar nga dungkaan
Baybay nga aeagyan
Abung taeabahan.

5. BURUANGA

Sa banwa’t Buruanga
May bag-o nga kuyba
Abu nga turista
Ro nagabisita.

6. IBAJAY

Sa banwa;t Ibajay
Katunggan ag baybay
Nami magpahuway
Ag makapatawhay.

7. KALIBO

Sa banwa’t Kalibo
May tawong sanglibo
Nagsadsad sa kanto
Pista’t Santo Niño.

8. LEZO

Ro banwa it Lezo
Mahayag ro baryo
Iwag it Akelco
Gaunay sa kanto.

9. LIBACAO

Sa banwa’t Libacao
May subang matin-aw
Ro sueog gaeabaw
Manami magkutaw.

10. MADALAG

Ro banwa’t Madalag
May daeang maundag
Kapyot eang sa ing bag
Agud ‘di mageubag.

11. MAKATO

Sa banwa’t Makato
Hampang halo-halo
Magdaug ka Toto
Daehon sa palaro.

12. MALAY

Sa banwa it Malay
May islang Boracay
Sa binit it baybay
Gasiga ro sigay.

13. MALINAO

Sa banwa’t Malinao
Bukid nagaeabaw
Idto sa ibabaw
Manami magtan-aw.

14. NABAS

Sa banwa it Nabas
Tuburan gakaeas
Eamig di mahaw-as
Maligos kat paspas..


15. NEW WASHINGTON

Banwa’t New Washington
Barko sa baybayon
Kon magpanakayon
Bakasa, sakay eon.

16. NUMANCIA

Banwa it Numancia
Abu nga paliga
Ro basketbolista
Pirme eang sa plasa.

17. TANGALAN

Ro banwa’t Tangalan
Banwang ginbugnaan
Busay ag tuburan
Naming paealigsan.


Wednesday, November 27, 2013

PAHISAYOD


Ginakangay ro tanan nga mga manunueat nga Aklanon (sa sueod ag guwa man it Aklan) nga magpadaea it andang mga binaeaybay ag matag-ud nga sugilanon nga Akeanon nga pwedeng i-post iya sa PAGSAPOE, Hut-on it mga Binaeaybay at Matag-ud nga Sugilanon nga Akeanon. Isaea man ka paagi sa ginatinguhang proyekto nga makahimo it libro nga PAGSAPOE, Anthology of Akeanon Poetry and Fiction, nga ginahandum nga mapatigayon it PAGSAPOE Creative Writing Center. Para sa pagpaugwad ag pagpaumwad it literaturang Akeanon, magpadaea eon…
        Atong Akeanon… Atong Palanggaon…
        Ipadaea sa: pagsapoe@gmail.com / shurmangilaya@yahoo.com / www.facebook.com - shurmangilaya