PAGEAONG
Mahipos mo nga ginhatod
ro imong ungang kamanghuran sa binit it karsada.
Owa ka nagakalimog samtang ginabitbit
mo ro anang mga daeaehon.
Ro imong baeatyagon hay indi mo mahangpan.
nga matsa hawiran nimo imaw
nga kunta hay indi lang anay magpanaw.
Haeos sa paeanawon eon abi tanan
ro imo nga mga inunga.
Imaw lang ro nabilin kandang magmaeanghod
nga kaibahan mo sa pagpangabuhi.
Ugaling owa ka gid it mahimo sa anang kagustuhan
nga mag-adbenturar sa iba nga lugar
Indi mo mabalibaran ro anang pageaong kimo
nga kan-o pa nana kimo ginahinyo
Agud ana man nga usuyon ro anang kaugalingon
nga kadaeag-an ag mapatigayon man
ro anang mga ginahandum sa kabuhi.
Indi ka haeos makatueok it mayad
sa imong pinalangga nga kamanghuran
Nakabatyag ka it kaeuya ag kasubo,
samtang nagasaka imaw sa saeakyan.
Ginatago mo eang kana ro imong eusot
nga mga mata ag maeangsi nga uyahon.
“Mapanaw eon ako ,’Nay,” ro anang eaong kimo.
“Sige,’ To, mayad eang nga pagpanaw.”
Mahinay mo nga ginsabat ag sinugpon...
“Maghaeong kaeang pirme,
ag imo man ako nga dumdumon!”
Ag samtang nagasakay ro imong kamanghuran
sa saeakyan hay nagtalikod ka eagi.
Bangud sa pagtinueo it imo nga euha,
ag pilit nimo kana nga ginatago.
Agud indi nana makit-an ag masayuran,
nga ikaw hay nagahibi ag nagakasubo!
---------------------------------------------------
PAGDANGOP
Ginadawat naton ro atong mga alima
sa atong isigkatawo.
Ginapaabot naton ro atong mainit-init
kanda nga pag-abi-abi.
Ginataw-an naton sanda
it igtaeupangod ag pagtatap.
Ginatinguha naton nga makatao kanda
it mayad nga kabubut-on.
Ginabuligan naton sanda suno
sa atong hantop sa baeatyagon.
Ginadipara naton sanda
agud indi sanda magtaeang.
Ginapabutyag naton kanda
ro atong mabinueawanon nga tagipusuon.
Ginahaead naton ro atong pangamuyo
para eamang sa andang kamaeayran.
Ginapalangga naton sanda
para eamang makabatyag man
it kalipay sa andang pagpangabuhi.
Apang may kabaylo baea
ro atong pagtao kanda it mayad nga buot?
Ham-at indi nanda maeubtan
ro atong buot nga hambaeon.
Owa gid hingan sanda kabatyag
it atong ginahimo para kanda nga kamaeayran.
Owa man kita nagapangayo it kabaylo
sa paghimo kanda it kamaeayran.
Bukon man it maeain ro atong ginatuyo.
Ham-at ginapakaeain pa nanda
ro atong pagtao kanda it mayad nga buot?
A, owa gid it mayad nga tawong manugbulig,
sa isigkatawong maimon ag maibuton.
--------------------------------------
PAGBANHAW
Ginbuoe it daywa ka magmaeanghod
nga unga ro nalipong nga isiw.
Gintakeuban nanda it bagoe
ag gintugtog it bato sa ibabaw.
“Buhi man, buhi man,” pangamuyo it manghod.
“Banhaw, anay banhaw,” hambae it magueang.
Maangan-angan hay nag-inisak
ro isiw sa sueod it bagoe.
Nagtueokan ro daywa ka magmaeanghod.
Eagi-eagi nga ginbuksan nanda ro bagoe.
Ag sa pagkapan-o it kahayag it isiw
hay nagkinupag nga nagdinaeagan paeagiw.
Nagsieinggitan ag nagtinumbo sa kalipay
ro daywa ka magmaeanghod.
Bangud sanda hay nakatabang
ag nakapatigayon it kaeuwasan,
sa isaea ka tinuga nga nagakabuhi.
----------------------------------------------------
PAGTAEAEAAS
Maeuya nga nagaeupad-eupad
nga matsamay gina-usoy ro banug
sa ibabaw it kagueangan it Bolabog
Haeos sangbuean eon ako nga nagabantay
it boarding house,it akong amo sa kilid
it isaea ka libuo nga ginaeungay it kagueangan.
Ag haeos nagaieitom eon sa kadamueon
it mga nagakaealhit nga mga basura.
Kada hapon hay nagaagto ako
sa ginaistaran it akon nga amigong Ati.
May ana nga payag sa may pamusdan
it kagueangan ag libuo.
Maeapit manlang sa akong ginaistaran
sa may kilid man it libuo.
Kon amat hay naabutan ko imaw
nga mahipos nga nagapamunit sa libuo.
Nagaduea ro anang kamingaw
kon magpamasyar ako sa ana nga lugar.
Manami ag maeawig ro amon
nga pagsugilanon sa kada isaea.
Kon amat hay mapan-uhan namon
nga nagapahilangop eon gali ro gabii.
Suno kana hay mabuhay eon man imaw
nga nagatiner sa isla it Boracay.
Halin pa kuno it anang pagkaunga
hay kaibahan eon nana ro anang
mga ginikanan ag mga igmanghod
nga naga pangabuhi sa natungdan nga isla.
Halin kuno it mag-umpisa nga magpatindog
it mga daeagko nga mga resort ag hotel,
sa tunga it kagueangan ro mga dumueuong
hay amat-amat nga nagkaeaduea
ro mga linahi nanda nga mga Ati.
Bangud sa pagpaeayas kanda sa ginaistaran
it mga dumueuong nga manugpigos,
nga nagaako sa andang eugta sa isla.
Kapareho man it isaeahanon nga banug
nga mahipos nga nagaeupad-eupad.
Ro akong amigo hay ilo eon man
sa mga ginikanan ag mga igmanghod.
Kon amat hay mapan-uhan ko imaw
nga mahipos ag madaeom ro paminsaron.
Indi ko matungkad ro anang pagkatawo
nga matsa nagahueat it manami nga tyempo
nga makabaeos sa mga tawong dumueuong
nga nag-agaw it andang mga kaeugtaan.
Ro pagtaeaeaas it tumandok nga mga Ati
sa isla it Boracay, hay kamana man it banug.
Bangud sa pag-agaw it mga dumueuong nga owa
it patugsiling ag kaeuoy kandang mga tunay
nga nagapanag-iya it natungdan nga isla.
Ag ginapigos nga makapangabuhi it mahilway
ag malinong sa andang kaugalingon nga eugta.
-----------------------------------------------------
PAGEAOM SA HIN-AGA
Gabii...
Nagapatimaan ro madamoe nga gae-om
Sa pagbunok it nagapanong nga uean.
Nagakiay-kiay ro mga paeay
Nga padayon nga ginahuyong-huyong
It nagasalidang mahagan-hagan nga hangin.
Samtang ginahilam-usan it maeamig nga tun-og.
Agahon...
Ginaabi-abi ro manami nga kahayag,
Halin sa nagasipeak nga silak.
Nagahaead it mabahoe nga pageaom,
Ro matimgas nga mga uyas sa kaeanasan.
Nagahaead it bugana nga grasya,
Para sa paeaabuton nga hin-aga.
-----------------------------------------
PAGTATAP IT GINIKANAN
Nadumduman ko pa nga ginahanot
ako ni Nanay sa batiis kon masayuran
nana nga halin ako sa maeayo nga warangan.
Ginabunaean ako sa buli ni Tatay
kon masayuran nga nagpaligos ako sa suba
nga mga unga man ro akong kaibahan.
Ginasinggitan ako ni Nanay ag ginakusi sa kilid
kon makit-an nana nga nagasukoe ako
it einagsan sa tunga it karsada.
Ginaeapdusan ako sa hita it bitlag ni Tatay
kon makit-an nana nga idto ako sa tuyong-tuyong
it hansoe nga nagabuoe it euto nga bunga.
Ginaeampusan ako sa alima ni Nanay
kon masayuran nana nga nagapangbuoe ako
it bukon it amon nga mga gamit.
Ginatangis nakon ro mga naagom nga kasakitan
nga ginhimo kato kakon it akong mga ginikanan.
Indi ako kato katakod sa andang mga pangisog
ag pagwinakae kakon maskin sa atubang it mga tawo.
Kon amat hay nagasueod sa akong paino-ino
nga magsunggod ag mageayas sa among baeay.
Nagadumot ako kato sa andang mga gin-obra kakon
ag ginaisip nga kon paalin kanda nga makabaeos.
Apang kat ako hay nangin isaea eon nga ginikanan,
hay nabatyagan ko eon ro andang baeatyagon
ag nataeupangdan ro buot nanda nga hambaeon.
Nasayuran ko eon nga ro anda gali nga pagpangisog,
hay isaea kakon nga pagtatap ag pagpalangga.
Ag owa sanda it ginatuyo nga maeain kakon,
kundi para eang gid tanan sa akong kameayran
ni Shur C. Mangilaya
Bagacay, Ibajay, Aklan
No comments:
Post a Comment